Collectie Veenhuizen

Collectie Veenhuizen is een collectie van systemen, methodes, projecten en producten die hun oorsprong vinden in het bijzondere gevangenisdorp Veenhuizen in Drenthe. Kunstenaar en initiatiefnemer Irene Fortuyn is de drijvende kracht achter de collectie, zij begeleid samen met het team van stichting KETTER&Co de ontwerpers die verbonden zijn aan Collectie Veenhuizen. Deze jonge ontwerpers, afgestudeerd aan Design Academy Eindhoven verdiepen zich in de geschiedenis, de toekomst en het huidige Veenhuizen.

Daarnaast reageert Collectie Veenhuizen op ontwikkelingen in Drenthe en daarbuiten, en is het team bezig met het opstarten van een onderzoek naar het unieke detentieklimaat in de gevangenis in Veenhuizen.

Aan het begin van de negentiende eeuw vindt in de Verenigde Nederlanden een grootschalig maatschappelijk experiment plaats. Doel: korte metten maken met armoede door met de paupers uit de grote steden woeste gronden in cultuur te brengen. De Maatschappij van Weldadigheid koopt vanaf 1818 grote, onontgonnen stukken land op. Daar worden in zeven jaar tijd zeven Koloniën van Weldadigheid opgericht: vijf in het noorden van Nederland, waarvan Veenhuizen er één is en twee in het zuiden, in wat nu de Belgische Kempen zijn.

 

Methode
Ketter&CO is door Veenhuizen Boeit (de ondernemers  vereniging van Veenhuizen) gevraagd een nieuwe plattegrond te maken, bewegwijzering te ontwerpen en een fietskar als mobiel toeristisch informatie punt te ontwikkelen. Ketter&CO manifesteert zich in Veenhuizen onder de noemer Collectie Veenhuizen. In 2012 is de samenwerking gestart tussen Veenhuizen, Provincie Drenthe, PI Veenhuizen, Design Academy Eindhoven en Ketter&CO. Studenten hebben de afgelopen jaren onderzoek gedaan in en om Veenhuizen en hebben ideeën, projecten, producten, diensten, blauwdrukken en pogramma’s ontwikkeld. Ketter&CO heeft verschillende projecten doorontwikkeld met de inmiddels afgestudeerde ontwerpers en ook juiste koppelingen tot stand gebracht bij opdrachten die vanuit de gemeenschap zijn gevraagd.

Zo is voor de fietskar, het mobiele toeristische informatie punt, Bouke Bruins gevraagd een ontwerp te maken. Bouke had in de jaren ervoor intensief gewerkt in Veenhuizen en een uitgebreid onderzoek gedaan naar de aard van de ware Drent, waarvoor hij met een kar de provincie ingetrokken was. Hij kan dan ook in een handomdraai een goed plan bedenken en uitwerken voor de twee fietskar-informatiepunten. De karren kunnen overal in Veenhuizen worden ingezet, bij grote en kleine evenementen en samenkomsten.

 

Kaart
Veenhuizen is ontworpen in een strak grid van 750 meter, in lijn met de amibitie van Orde & Regelmaat. Dit basis principe hebben we op de kaart zichtbaar gemaakt door een strak geel grid onder de plattegrond te leggen, waarmee zowel het principe als de schaal inzichtelijk wordt. De kaart is opgebouwd uit verschillende clusters. Dit is door de bewegwijzering commissie bedacht om structuur aan te brengen in het dorp en het verhaal van het dorp nu leesbaar te maken. Naast de actuele lijst van ondernemingen -links uitgelijnd- vertelt de kaart ook over de historie en de monumenten -rechts uitgelijnd-.

 

 

Bewegwijzering
Door het ontwikkelen van de kaart, wordt ingezoomd op iedere ondernemer, iedere weg, elk wandelpad, en ieder historisch pand. Wanneer je inzoomt op het Ambachtscluster in Veenhuizen vind je Robuust Eiken. Een prachtig bedrijf waar op ambachtelijke wijze prachtige houtconstructies worden gerealiseerd. In samenwerking met hen is de bewegwijzering van Veenhuizen gerealiseerd. Wij het ontwerp, zij de realisatie. Robuuste palen van massief eiken met wijzers die er met pen-in-gat verbindingen in bevestigd zijn. Op de handwijzers de uit aluminium gesneden naambordjes.

 

 

Wegwijs
De ondernemersvereniging Veenhuizen Boeit vroeg ook om een ontwerp voor een mobiele kar, waarmee naar behoefte op verschillende plekken in het dorp evenementen konden worden aangekondigd. Bouke Bruins, een net aan Design Academy afgestudeerde ontwerper, heeft deze kar ontworpen en gemaakt.
En Bouke bedacht ook de naam: Wegwijs.

 


LAS_TIG NIEUWSPOORT

In september werd de Las_Tig gepresenteerd in het Haagse Nieuwspoort waar provincie Drenthe een speciale ambassade ter gelegenheid van Prinsjesdag opende. Voor de installatie in Nieuwspoort, maakte ontwerper Josef Trojan een interventie, geïnspireerd op de hardloopbaan die hij in de luchtplaats van de gevangenis in Veenhuizen realiseerde als onderdeel van de he Prison Running Club om gedetineerden te motiveren tot hardlopen.

 

KETTERdialogen
Tijdens de Pauperzomer ontving KETTER&Co een groep Amerikaanse social science studenten in Veenhuizen als onderdeel van een Amerikaanse summerschool in Nederland. De studenten kregen een rondleiding in PI Veenhuizen waar een aantal ontwerpen van Collectie Veenhuizen geproduceerd wordt. Ook namen de studenten deel aan een aantal KETTERdialogen volgens de Socratische gespreksmethode van filosoof Humberto Schwab.
Grote indruk maakten de vragen van gedetineerden die ontwerper Manon van Hoeckel in vrouwengevangenis Nieuwersluis had verzameld. 


PAUPERHOTEL
In juni 2017 opent het Pauperhotel opnieuw de deuren voor de gasten van de Pauperzomer in Veenhuizen. Net als vorig jaar is het hotel weer een samenwerking tussen Collectie Veenhuizen/KETTER&Co, Hotel Bitter en Zoet, en de bewoners van Veenhuizen.
De kamers worden ingericht door Collectie Veenhuizen waarbij het uitgangspunt is onze gasten een unieke, lokale, Veenhuizen-experience mee te geven. Heeft u zin om de nacht door te brengen in een boomhut, tent, caravan, schuur, garage of huis? Boek dan snel een kamer via Hotel Bitter & Zoet.


PAUPERSOEP
Voorafgaand aan de voorstelling kunt u bij Lokaal Verhaal, recht tegenover de ingang van Het Pauperparadijs, PAUPERSOEP eten, een biertje van Maallust drinken en kaas van Kaaslust proeven. Bij mooi weer buiten in de tuin.

De PAUPERSOEP recepten zijn ontwikkeld door Rik Dortmond, de chefkok van hotel Bitter & Zoet en een initiatief van Collectie Veenhuizen.

 

Las_Tig
KETTER&Co werkt samen met Gevangenis Veenhuizen aan het opzetten van een uitgebreid Meester-Gezel traject. Met het leren lassen van de Las-Tig fiets kunnen gedetineerden hun diploma halen voor de speciale TIG-las techniek. Dit vergroot de kansen op de arbeidsmarkt na hun detentie.

In de gevangeniswerkplaats van Penitentiaire Inrichting Veenhuizen kunnen gevangenen hun TIG-lasdiploma behalen wanneer zij foutloos het frame voor de Las_Tig fiets in elkaar lassen. Er is wereldwijd vraag naar goede TIG-lassers, het diploma vergroot de kansen van de gedetineerden op een baan als zij hun straf uitgezeten hebben. De fiets is ontworpen door de jonge designstudio UNITT en maakt deel uit van Collectie Veenhuizen.

Het ontwerp voor de Las_Tig is om te beginnen een frame, door de fiets met verschillende onderdelen af te monteren verandert ook het karakter. De Las_Tig kan afhankelijk van de montage, variëren van stadsfiets tot touringbike waar je comfortabel heel Drenthe mee door kunt fietsen.

De Las_Tig fiets is te bestellen in de webshop van Collectie Veenhuizen.

 

Pauperzomer
In de zomer van 2016 is Veenhuizen druk bezocht door mensen die uit het hele land kwamen om te kijken naar de theatervoorstelling Het Pauperparadijs. Stichting het Pauperparadijs is een samenwerking aangegaan met KETTER&Co en daar is het PAUPERHOTEL, de PAUPERSOEP en de PAUPERDIALOGEN uit voort gekomen. Het PAUPERHOTEL is tijdelijk hotel in de stallen, tuinen, prieeltjes, boomhutten en schaftketen van bewoners van Veenhuizen. Samen  met hotel Bitter en Zoet heeft KETTER&Co dit tijdelijke hotel gerunt. Tijdens de PAUPERDIALOGEN werden de hoofdthema’s uit de voorstelling Het Pauperparadijs, uitsluiting en inclusiviteit, in de huidige samenleving door social designers op een prikkelende manier aan de orde gesteld.  In het huidige  Veenhuizen zijn twee gevangenissen en een asielzoekerscentrum. Tijdens de PAUPERDIALOGEN wordt op een originele en inspirerende manier ingegaan op de positie van gedetineerden en asielzoekers in onze huidige samenleving.

 

Collectie Veenhuizen 2014 from Collectie Veenhuizen on Vimeo.

Collectie Veenhuizen komt voort uit de samenwerking tussen Provincie Drenthe, Gemeente Noordenveld, Penitentiaire Inrichting Veenhuizen en Design Academy Eindhoven, geïnitieerd door KETTER&Co. Collectie Veenhuizen wordt ondersteund door Stichting Niemeijer Fonds, Bank Giro Loterij Fonds, Provincie
Drenthe.

website: www.collectieveenhuizen.nl

Impact modell: Collectie Veenhuizen 2017